Kidzlifestyle in gesprek met Daphne Deckers: een interview over haar nieuwe boeken, de Mamagenda en méér!
Daphne Deckers is een veelzijdige en druk bezette vrouw. Ooit was Daphne een veelgevraagd internationaal model. Inmiddels kennen we haar allemaal als tv-presentatrice, schrijfster en natuurlijk moeder van Emma en Alec. In oktober komen er maar liefst 2 boeken en ’n agenda van haar uit. Kidzlifestyle vroeg haar ernaar.
Er komen in oktober 2 verschillende boeken en een agenda van je uit. Wow!
Laten we beginnen bij De Leeuw en de Aap, een boek met exotische fabels.
De Leeuw en de Aap heb ik speciaal geschreven voor de kinderboekenweek van 2006, die als thema heeft: ‘De Leeuw is Los, boeken over dieren’. Iedereen kent de Europese fabels van Aesopus (De Vos en de Raaf, De Schildpad en de Haas) of die van bijvoorbeeld Hans Christian Andersen (Het lelijke kleine eendje), maar in andere delen van de wereld worden er natuurlijk ook al sinds mensenheugenis dierenverhalen verteld. Nu had ik al een tijdje twee boeken in huis uit het begin van de vorige eeuw, met daarin fabels en volksverhalen uit India en Maleisië. Daar wilde ik al een hele tijd iets mee doen, en het thema van de kinderboekenweek heeft me het laatste zetje gegeven. Deze ‘exotische’ fabels gaan over leeuwen en tijgers, apen en kamelen. Over slangen en papegaaien, kraanvogels en hyena"s. Daar heb ik nog andere fabels uit Egypte en Afrika bijgezocht en het geheel ‘omgeschreven’ naar een boek van nu, met prachtige tekeningen en een ouderwetse, sprookjesachtige omslag. De kern van de verhalen heb ik veelal intact gehouden, maar ik heb de personages veranderd, de setting, de dialogen... Ik heb gemerkt dat kinderen dol zijn op dierenverhalen, maar ik heb ervoor gezorgd dat het ook voor ouders leuk is om uit De Leeuw en de Aap voor te lezen door er allerlei grapjes voor volwassenen in te verwerken. Zo heb ik de jonge haan die de autoritaire, oude haan durft uit te dagen Foppe genoemd. Kinderen weten niet wie Foppe de Haan is, maar ouders natuurlijk wel. Ik heb alle verhalen uiteraard op mijn kinderen uitgeprobeerd. Door hen is de slang blijven leven, want die werd aan het einde van De Kraai en de Slang eigenlijk doormidden gehakt. Dat stuitte bij mij thuis op zoveel afgrijzen, dat de gemene slang nu netjes in een mand wordt afgevoerd. En hij aasde nog wel op de familie Kraai... het autobiografische element in dit boek, haha.
De Mamagenda komt ook in oktober uit. De mama wat?
Ik maak al drie jaar een agenda voor moeders, met allemaal handige dingen voor moeders erin: de vakantiedagen, makkelijke recepten, knutselideeën voor regenachtige zaterdagen, kortingsbonnen voor dagjes-uit maar ook voor beauty-behandelingen, allerlei wetenswaardigheden over gezond eten, tips voor leuke boeken, lampionnen maken, kindertheater ... noem maar op. De Mamagenda is vooral bedoeld om thuis naast de telefoon te leggen zodat iedereen zijn afspraken erin kwijt kan. Er is (nog) geen Papagenda. Het is al een hele klus om één agenda te maken want ik werk heel ver vooruit, terwijl je tegelijkertijd toch actueel en spannend wilt blijven. Maar eerlijk gezegd denk ik niet dat papa’s op zo’n agenda zitten te wachten; die kiezen voor toch voor zakelijk zwart. De kleurige agendamarkt wordt gedomineerd door vrouwelijke kopers.
Pedagoochelen is het vervolg op het boek ‘De geboorte van een gezin’, waarin je het ‘jongleren’ van ouders in eerste 4 levensjaren van hun kinderen beschrijft. Jongleren met tijd, geld, rust, romantiek, gezin, eigen leven en ga zo maar door.
Pedagoochelen gaat over groep één, twee en drie, oftewel over vier-, vijf- en zesjarige kinderen. De opzet van het boek is gelijk gebleven: de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van kinderen wordt besproken aan de hand van serieuze informatie doorspekt met grappige anekdotes en observaties. Het woord Pedagoochelen geeft ook al aan wat je krijgt: een boek over opvoeden, maar dan anders. Niet zo serieus met ‘stoute krukjes’ en zo. Pedagoochelen heeft als insteek dat het bovenal léuk is om kinderen te hebben; tegenwoordig vreemd genoeg een tegendraads geluid! Als je al die opvoedprogramma’s of de kranten moet geloven, kan niemand meer opvoeden want we vinden het allemaal zo vreselijk moeilijk. Dat lijkt me als klinkklare onzin. Heb eens wat meer vertrouwen in de ouders! Ik had wel moeite om met schrijven te beginnen, omdat het succes van de vorige boeken behoorlijk op me drukte. Van De Geboorte van een Moeder en De Geboorte van een Gezin zijn er nu gezamenlijk zo’n 350.000 exemplaren verkocht en de laatste titel werd zelfs genomineerd voor de NS Publieksprijs. Dan denk je bij iedere alinea: is dit wel leuk genoeg? Maar dat moet je loslaten; er bestaat geen bestseller-recept dat je bij iedere nieuwe titel krampachtig moet volgen. Je kunt alleen schrijven wat je werkelijk voélt en hopen dat je lezers erdoor zullen worden geraakt.
Het uitbrengen van een boek, net als het presenteren van een tv programma, is een kwetsbaar iets. Men heeft altijd wel een mening die gevraagd, maar vaak ook ongevraagd geventileerd wordt.
Bij iedere schrijver staat het zweet in de bilnaad zodra zijn werk aan het publiek wordt ‘uitgeleverd’. Ik heb negen maanden aan Pedagoochelen gewerkt en tussendoor ook nog aan De Leeuw en de Aap geschreven. Kritiek ervaar je dan als een steen door de ruiten van je gevoelsleven. Maar eerlijk gezegd krijg ik niet zo veel genadeloze kritiek; dat is meer weggelegd voor de schrijvers van literaire romans en zo. Recensenten halen hun neus op voor non-fictie en dat vind ik eigenlijk wel prima. Persoonlijk beschouw ik iedere lezer als een recensent, want het is niet makkelijk om mensen een boek te laten kopen, hoor. Ik heb eens op een beurs gesigneerd waar twee vrouwen stonden te overleggen wat ze met hun laatste tientje zouden doen: nog even op de beurs rondlopen en ’n kopje koffie drinken, of een boek van mij kopen en dat samen delen. Uiteindelijk kochten ze mijn boek. Dat ben ik nooit vergeten: dáár schrijf je voor, niet voor recensenten. Ik vind de mening van mijn lezers belangrijk; ik wil dat ze weer tranen in hun ogen krijgen van het lachen om Pedagoochelen, maar ook dat ze door sommige onderwerpen (zoals pesten op school) bij de strot worden gegrepen.
Als ik jouw activiteiten van de afgelopen tijd en aankomende tijd zo eens naast elkaar plaats, zwart op wit, dan denk ik aan twee dingen: Succes & Druk. Hoe doe je dit toch allemaal? Hoe vind jij de balans tussen werk en gezin?
Ik zit best vaak klem tussen mijn kinderen en mijn werk. Gelukkig heb ik van mijn hobby mijn werk gemaakt, want ik heb nauwelijks vrije tijd. Als mijn kinderen op school zijn, ben ik als een bezetene aan het typen. Ook werk ik vaak ’s avonds en in het weekend. Afgelopen zomervakantie in Spanje heb ik iedere dag een paar uurtjes doorgewerkt. Gelukkig gaat Richard dan met ze tennissen of zwemmen, maar eigenlijk is het waanzin. Maar ja, deadlines hè. Er stond laatst een brief in De Telegraaf waarin een man schreef dat ik maar eens moest ophouden met mijn “hardwerkende-moeder-act”, want ik was met een “tennismiljonair” getrouwd en zat niet ergens achter de kassa. Tja. Daar kon ik het weer mee doen. Natuurlijk heb ik iemand die mij met het huishouden en de kinderen helpt; dat hebben wel meer gezinnen waarin beide ouders werken. Ook mijn moeder springt geregeld bij. Niet echt wereldschokkend, toch? Ik besef heus wel dat ik absoluut niet mag klagen over mijn privé-omstandigheden, maar feit is dat ik het gewoon hartstikke druk heb. Ik val iedere avond moe in bed omdat ik álles wil doen: tijd doorbrengen met de kinderen, ’s middags samen een broodje eten, met ze naar hun sportclubjes rijden, braaf naar iedere ouderavond... Maar daarnaast heb ik ook mijn eigen werk en mijn eigen leven. Om daar een balans in te vinden is niet makkelijk. Maar het leven is nu. Als je gaat zeggen: straks ga ik genieten, dan ben je te laat. Ik voel me nooit schuldig als ik een weekje met vriendinnen op vakantie ga of tijd voor mezelf neem. Mijn kinderen weten dat ik alles voor ze doe: we eten iedere avond samen, we spelen bordspelletjes, ik lees ze altijd verhaaltjes voor omdat ik dat een superknus momentje voor onszelf vind. Maar je kinderen worden er echt niet beter van als de hele dag op hun lip zit. Van een beetje zelfstandigheid is nog nooit iemand slechter geworden. Het beeld van De Moeder wordt altijd geromantiseerd. En dat terwijl het verschijnsel van de ‘thuisblijfmoeder’ relatief nieuw is: vrouwen hebben altijd gewerkt; de oudere kinderen of een inwonende tante pasten op de kleintjes terwijl moeder sokken stopte, aardappels schilde, de vloer dweilde, boodschappen deed... Mijn oma zei altijd: “Ik had écht geen tijd om te ganzenborden met die kinderen, hoor!” De moderne moeder brengt méér tijd met haar kinderen door dan ooit tevoren en nóg voelen we ons schuldig. What’s wrong with this picture?
Wat heeft het ouderschap jou gebracht? In welke mate ben je veranderd en ervaar je die verandering als positief?
Ik ben het zo gaan zien: als je jong bent moet je nog van alles leren, maar pas als je wat ouder wordt, ga je het ook begrijpen. Nu weet ik waarom mijn moeder zo ongerust was als ik weer eens te laat uit de disco kwam rollen. Nu begrijp ik waarom mijn vader het zo belangrijk vond dat ik mijn studie afmaakte (wat ik overigens niet gedaan heb...). Nu zie ik in waarom mijn ouders zo hamerden op niet gaan roken, wel gaan sparen en Ruim Je Kamer Eens Op! Het moederschap heeft me het gevoel gegeven dat ik deel uitmaak van een lange keten: ouders, grootouders... Je wordt onderdeel van een groter geheel, waarbij je eigen kinderen deel uitmaken van de toekomst. Misschien klinkt het zweverig, maar zo voel ik het. Ik zie delen van mijn eigen jeugd in mijn kinderen terug; vlagen van mijn eigen karakter, maar ook trekjes van Richard en al die wonderlijke, nieuwe eigenschappen die Emma en Alec van zichzelf hebben. Voor mij is het ouderschap echt als een verrijking, al had ik die periode waarin ze harde stukjes snot onder de tafel plakken best willen missen.
Stel, je moet aanstaande ouders overtuigen van het wel/niet verlangen naar kinderen. Noem 5 voors én 5 tegens.
Vijf punten vóór het hebben van kinderen: 1) de liefde die je voor je kinderen voelt, is onvergelijkbaar met alle andere vormen van liefde 2) kinderen houden je jong, geïnteresseerd en midden in het leven 3) je leert jezelf beter kennen en je eigen ouders meer waarderen door je kinderen 4) het is een enorme verdieping van je relatie en 5) iedere generatie is slimmer dan de vorige, dus de kinderen van nu zijn onmisbaar in de toekomst. Vijf punten tegen het hebben van kinderen: 1) je kunt de eerste jaren niet meer doen wat je zelf wilt 2) kinderen zijn duur, van school tot kleding tot brommertje tot verzekeringen 3) er komt iemand in je leven die belangrijker is dan jij 4) je moet de liefde en de aandacht van je partner delen en 5) er zijn al zoveel mensen op de wereld en de huidige maatschappij stemt niet vrolijk.
Ik zelf ben natuurlijk vóór, maar tegelijkertijd vind ik dat je niemand zou moeten ‘overtuigen’. Mensen die geen kinderen willen, zeggen vaak dat ze worden ‘geterroriseerd’ door familie, buren, vrienden en wildvreemden over het hoe-en-waarom van hun keuze. Ik kan me echter goed voorstellen dat mensen nieuwsgierig zijn; het is tenslotte een ingrijpende en niet-alledaagse beslissing. Als mensen zeggen dat ze willen emigreren, krijgen ze toch ook veel vragen? Maar wel of geen kind is zó persoonlijk – daar moet je je niet mee bemoeien, vind ik. Mensen die pertinent géén kinderen willen en er zelfs een bloedhekel aan hebben, zijn weer een andere categorie. Die worden erg badinerend: álle kinderen zijn etterbakken, álle ouders hebben stiekem spijt. Zij willen niet meer invallen voor collega’s met zieke kinderen (“Hun eigen probleem”), maar wel graag supermarkten met kindervrije uren (“Word er tenminste niet meer tegen je schenen gereden met zo’n karretje”). Tegen zo iemand heb ik wel eens gezegd: “Je zult zelf het beste weten waarom jij jezelf niet voortgeplant wilt zien.” Maar eigenlijk is dit natuurlijk een discussie die je helemaal niet moet aangaan; ieder z’n meug.
Tot nu toe zijn veel van jouw boeken met name gebaseerd op het feit dat je moeder geworden bent, dat jullie een gezin vormen en op wat je van je kinderen leert in de breedste en meest positieve zin des woords.
Ik wil nog veel meer gaan schrijven, maar voorlopig heb ik met comedy scenario’s, het vertalen van toneelstukken, het schrijven van columns en artikelen zoveel werk, dat ik niet goed weet waar ik de tijd vandaan moet halen. En ik wil niet in de surrealistische situatie terecht komen dat ik alleen maar over mijn kinderen zit te schrijven, terwijl ik beter met ze had kunnen spelen. Ik heb ideeën voor een korte verhalen bundel, voor een roman, voor nieuwe kinderboeken... Maar als ik een roman ga schrijven, zal dat zeker geen politieke thriller worden. Ik voel véél meer voor het werk van humoristen als Nick Hornsby (schrijver van o.a. About A Boy), Helen Fielding (Bridget Jones) en komiek Steve Martin, die erg geestige boeken heeft geschreven.
Je bent momenteel druk bezig met de vertaling en bewerking van het toneelstuk Steel Magnolia’s, die voorjaar 2007 met een niet geringe cast in première zal gaan.
Ik heb vorig jaar al een stuk vertaald: ‘Mama, een komedie over het moederschap’, dus toen V&V Producties mij vroeg voor ‘Steel Magnolia’s’ durfde ik wel ja te zeggen. Het vertalen en bewerken van een toneelstuk is echt een feestje. Het is weer heel anders dan het schrijven van comedy scenario’s, wat ik een aantal seizoenen voor de VARA-serie ‘Oppassen!’ heb gedaan, omdat deze tekst al bestaat. Je bewerkt het naar ‘nu’ (het oorspronkelijke stuk is uit de jaren ’70) en naar de Nederlandse situatie, want heel veel grappen kun je niet zomaar rechtstreeks vertalen. Het is echt vier-sterren-puzzelplezier; je moet wel van taal houden om zoiets te doen. De cast is met onder anderen Karin Bloemen, Nelly Frijda en Renée Soutendijk: echt top, net als Frans Weisz, de regisseur. Ik heb net de tweede versie ingeleverd; het zullen er wel drie worden. Het blijft schaven, overleggen, repeteren, aanpassen. En dan in het voorjaar van 2007 gaat het in première. Echt spannend!
Theater Terra (van o.a ‘Kikker’ van Max Velthuys) werkt aan een theatervoorstelling gebaseerd op jouw vorige kinderboek ‘De Matroos in de Doos’. Ze zullen maarliefst 100 voorstellingen gaan spelen in het najaar van 2007. dat is niet gering!
Een fantastische eer, ik ben spontaan in tranen uitgebarsten toen ze me vertelden dat ze mijn boek wilden gaan opvoeren. Ik ging zelf altijd met mijn kinderen naar Theater Terra, dus het was voor mij echt een cadeautje. De Matroos in de Doos gaat over Marijn, wiens ouders net zijn gescheiden waardoor hij is verhuisd. Zijn nieuwe slaapkamertje veranderd plotseling in de zee en alleen een verhuisdoos blijft drijven. In die doos gaat hij op zoek naar huis en onderweg ontmoet hij allemaal mensen en dieren die hem helpen – of juist niet. Omdat ik ook scenario’s schrijf, heb ik De Matroos als een avonturenfilm geschreven, met cliffhangers voor het voorlezen. Ja, ik denk altijd met ouders mee, haha! De leeftijdscategorie is vanaf ’n jaar of vier.
In hoeverre zijn je kinderen zich bewust van het feit dat ze bekende ouders hebben en hoe gaan ze daarmee om?
Emma en Alec weten dat we bekend zijn, maar kunnen de reikwijdte daarvan totaal niet overzien. Voor hen is het gewoon zo, en ze staan er verder niet bij stil. Bij mij in het dorp zijn de mensen ook allang uitgekeken op het idee dat we bekend zijn. Heel af en toe springt er een roddelfotograaf uit de bosjes en dan moet ik nog lachen ook, anders word ik weer eens depressief verklaard: “Daphne Kan De Stress Niet Meer Aan!” Maar verder? Natuurlijk is het leuk dat Richard kan regelen dat Alec zijn grote idool Roger Federer kan ontmoeten en dat Emma wordt uitgenodigd achter de schermen bij K3, maar het gros van ons dagelijks leven draait gewoon om broodtrommeltjes en dingen als ‘waar-zijn-je-gymspullen-nu-weer’. Emma en Alec zijn ook ’n keer met Marco Borsato en zijn kinderen naar de film geweest. Daar denken ze verder niet bij na. Maar in de bioscoop werden ze gespot door kinderen van school, en die stormden maandagochtend op ze af: Jullie Waren Met Marco Borsato Naar De Film! Toen zei Emma tegen mij: “Da’s toch ook gewoon een papa?” En zo is het.
Laatste vraag die mij rest is: “wat voor tip/mental support kan je aan werkende moeders geven, die de zorg voor hun kind combineren met een (veeleisende) baan (die hen voldoening geeft) ?.
In het vliegtuig zeggen ze het goed: “Zet eerst zelf je zuurstofmasker op en help daarna je kinderen.” Zorg éérst dat je zelf goed in je vel zit voordat je aan kinderen begint. En als je ze eenmaal hebt, neem dan vooral ook tijd voor je eigen leven. Een goede moeder is een gelukkige moeder. Maakt het jou gelukkig om fulltime thuis te zijn? Dan doe je dat. Wil je juist blijven werken? Ook goed. Maar maak je eigen keuzes, want dan voel je je sterk en geen willoos slachtoffer van andermans verwachtingen.
Cadeautip van kidzlifestyle: Daphne heeft het afgelopen jaar ook nog twee mooie cadeauboekjes gemaakt met de 200 leukste quotes over het moederschap: ‘Even aan mijn moeder vragen’ en de 200 leukste quotes over het vaderschap: ‘Vaders zijn moeders met ballen’!
